Uczniowie odebrali nagrody w Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Finał „Fizycznych ścieżek”
23 kwietnia 2026, 08:40Przed tygodniem w Narodowym Centrum Badań Jądrowych odbyło się jedno z najważniejszych wydarzeń popularyzujących nauki ścisłe wśród polskiej młodzieży – finał XXI edycji konkursu „Fizyczne Ścieżki”. W finale konkursu – organizowanego przez NCBJ i Instytut Fizyki PAN – wzięli udział uczniowie i nauczyciele z całego kraju, przedstawiciele nauki i instytucji publicznych. Do tegorocznej edycji zgłoszono ponad 100 prac, spośród których wyłoniono 13 finalistów.
Enzym na zbyt dużą ilość cukru
12 stycznia 2016, 13:31Specjaliści z Centrum Badawczego Szpitala Uniwersytetu w Montrealu odkryli enzym, który może zahamować toksyczny wpływ cukru na narządy ciała.
Nie taki ułamek straszny...
9 kwietnia 2009, 10:04Mózg dorosłej osoby odkodowuje ułamki automatycznie, bez udziału świadomości. Okazuje się, że w bruździe śródciemieniowej i korze przedczołowej, które uczestniczą w przetwarzaniu liczb całkowitych, istnieją też neurony wyspecjalizowane w reagowaniu na określone liczby ułamkowe (The Journal of Neuroscience).
Dziesiątki bezgłowych szkieletów na Słowacji. Tajemnica stanowiska Vráble-Veľké Lehemby
10 czerwca 2026, 09:49Latem 2022 roku archeolodzy pracujący na stanowisku Vráble-Veľké Lehemby w południowo-zachodniej Słowacji natrafili na niezwykłe znalezisko. Na dnie rowu otaczającego neolityczną osadę sprzed siedmiu tysięcy lat leżały szczątki dziesiątków ludzi. Niemal wszystkie pozbawione były głów.
Sprawdź, gdzie opłacają się panele słoneczne
8 lutego 2016, 12:25Naukowcy z MIT założyli firmę Mapdwell, która tworzy mapy opłacalności stosowania paneli słonecznych. Na uruchomionej już witrynie wystarczy odnaleźć swój budynek i kliknąć na nim, by otrzymać informacje na temat kosztów instalacji, oszczędności energii i pieniędzy oraz wpływu na środowisko paneli fotowoltaicznych, które chcielibyśmy zainstalować na dachu.
Immunosupresyjny żeń-szeń
14 maja 2009, 11:18Żeń-szeń jest jedną z najdłużej stosowanych roślin leczniczych. W Azji Wschodniej wykorzystuje się go od 5 tys. lat. Niewykluczone, że wkrótce pozna się na nim nie tylko tradycyjna, ale i tzw. nowoczesna medycyna. Naukowcy z Uniwersytetu Hongkońskiego przeprowadzili bowiem szereg testów laboratoryjnych i odkryli 7 ginsenozydów o właściwościach immunosupresyjnych (Journal of Translational Medicine).
Substancja o dwóch obliczach
21 maja 2009, 08:39N-acetyloasparaginian bywa nazywany substancją kreatywności. Okazuje się jednak, że o ile u osób z wyższą inteligencją duże jego stężenie powoduje, że stają się one bardziej twórcze, o tyle ludzie z przeciętnym ilorazem inteligencji zaczynają działać w takich warunkach gorzej (The Journal of Neuroscience).
Sztuczna inteligencja po raz pierwszy zaprojektowała funkcjonalny genom bakteriofaga
7 sierpnia 2026, 11:11Zespół badaczy z Arc Institute, Uniwersytetu Stanforda i Memoral Sloan Kettering Cancer Center – pod kierunkiem Samuela H. Kinga, Maksa E. Wilkinsona i Briana L. Hie – opublikował pracę, która przesuwa granice biologii syntetycznej. Po raz pierwszy udało się zaprojektować za pomocą sztucznej inteligencji kompletne, funkcjonalne genomy wirusów – bakteriofagów. Naukowcy wykorzystali modele językowe Evo 1 i Evo 2 wyspecjalizowane w genomie. Modele te, podobnie jak modele generujące tekst, uczą się reguł rządzących sekwencjami DNA na ogromnych zbiorach danych, obejmujących materiał z ponad dwóch milionów genomów.
Nieznana funkcja neutrofili
2 marca 2016, 13:44Zidentyfikowano nieznany dotąd mechanizm działania neutrofili w przypadku zakażenia mózgu. Komórki odpornościowe nie zabijały patogenów (w tym przypadku grzyby Cryptococcus neoformans) na miejscu, ale odtransportowywały je z mikronaczyń.
Obserwacje kropelkowe
18 czerwca 2009, 10:33Z artykułu w Geophisical Research Letters możemy dowiedzieć się, że najprawdopodobniej dotychczas naukowcy przeceniali intensywność opadów deszczu. Najnowsze badania przeprowadzone przez zespół Gillermo Montero-Martineza z Meksykańskiego Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego, wykazały, że przeceniana jest wielkość kropli i, co za tym idzie, ilość wody, która spadła na ziemię.
